قاجارها (تا سه نشه بازی نشه)

قاجار از طوایف ترک زبان بودند که همراه کشورگشایان تاتار در عهد چنگیزخان از آسیای وسطی به بلاد اسلامی آمده و نخست در شام و سپس در ارمنستان مسکن گزیدند. یکی از هفت ایل ترکی که در روی کارآمدن صفوی آن سلسله را یاری کرد قاجار بودند و ایشان در آن هنگام در ارمنستان می زیستند و سپس از طوایف هفتگانه قزلباش به شمار رفتند. شاه عباس بزرگ قاجار را ازمسکن اصلی خود ارمنستان مهاجرت داده و آنان را به سه طایفه تقسیم کرد و به مرزهای ایران کوچ داد. یک طایفه را به گرجستان و دسته دیگر را برای جلوگیری از ازبکان به مرو و گروه سوم را برای جلوگیری از ترکمانان به استرآباد فرستاد. اما آن طایفه که در استرآباد مسکن گزیدند به دو دسته شدند: گروهی که در بالای قلعه مبارک آباد آن طرف رود گرگان اقامت نمودند، معروف به یوخاری باش یعنی ساکنان قسمت علیای رود و آنان که در طرف پایین بودند، به اشاقه باش یعنی ساکنان قسمت سفلای رود موسوم گشتند.

بین این دو خانواده با وجود آنکه از یک طایفه بودند غالبا اختلافاتی وجود داشت. هریک از این دو قبیله به تیره های دیگر منقسم گشتند. در زمان هجوم افغانان به ایران فتحعلی خان قاجار رئیس تیره قوانلو که از قبیله اشاقه باش بود به اردوی شاه طهماسب دوم صفوی پیوست و در نزد او قرب و منزلتی پیدا کرد و به مقام سپهسالاری رسید.ولی نادر قلی وسایل قتل اورا فراهم آورد و خود زمام امور لشکر شاه طهماسب را در دست گرفت. فتحعلی خان دو پسر داشت: یکی محمدحسین خان که در کودکی مرد و دیگری محمدحسن خان که در هنگام قتل پدر در حدود دوازده سال داشت

پس از کشته شدن نادر، محمد حسن خان قوانلو از نهانگاه خود بیرون آمده و استرآباد را تسخیر کرد و احمد خان ابدالی و آزاد خان افغان را شکست داد و آذربایجان را بگرفت ولی دو پسر او آقامحمد خان و حسینقلی خان در دست علیشاه ملقب به عادلشاه گرفتار شدند. محمد حسن خان قاجار سرانجام در جنگ با شیخ علی خان زند مغلوب شد و به دست یکی از امرای قاجار که از مخالفین او بود کشته شد. و سرانجام آقامحمد خان قاجار در سال 1210 سلسله قاجار را تاسیس کرد

مطالعات اجتماعی متوسطه اول ...